Malulen Emeklilikte Hangi Hastalıklar Geçer?
Giriş: Emeklilik Hayalini Kurarken
Emekliliği düşündüğümüzde aklımıza genellikle sahil kenarında güneşlenmek, bolca kahve içmek, sevdiğimiz kitapları okumak gelir. Ama bazen bu hayal biraz daha erkene alınabiliyor, hem de öyle bir şekilde ki “Malulen emeklilikte hangi hastalıklar geçer?” diye merak ederken, bir anda kendinizi farklı bir dünyada buluyorsunuz. İzmir’de yaşayan 25 yaşındaki ben, bir yandan arkadaşlarımın gazıyla sürekli espri yaparken, diğer yandan da bu malulen emeklilik konusunu kafamda sürekli tartışıyorum. Hani o çok ciddiye aldığım, derin düşüncelere dalarak “Aman tanrım, ya bir hastalık yüzünden erken emekli olursam?” dediğim anlar var.
Ama merak etmeyin, bu yazıda hem biraz eğlenip, hem de malulen emekliliği biraz derinlemesine irdeleyeceğiz. Her şey bir yana, ben olsam da bazen “Emekli olsam da şunları bir süre görmesem!” diyebiliyorum.
Malulen Emeklilik: Ne Demek?
Malulen Emeklilik Nedir? Bunu Bir Anlayalım
Malulen emeklilik, aslında çalışamaz hale gelecek kadar ciddi bir hastalığı olanların, emeklilik maaşı alabilmesi için devletin tanıdığı bir haktır. Yani, belli bir yaştan önce, çalışacak durumda olmayan biri, malulen emekli olabilir. Hangi hastalıklar bu kapsama giriyor? Şimdi gelin, bunları birkaç başlıkla inceleyelim.
1. Psikolojik Hastalıklar ve Zihinsel Bozukluklar
İçimden bir ses “Ya bu başlık bir sürü komik şey çağrıştırabilir ama dikkatli olmalısın” diyor. Şaka yapmamaya çalışacağım, ama psikolojik hastalıklar konusu gerçekten enteresan bir yere gidebilir. Malulen emekliliğe başvurmak için, depresyon, anksiyete bozuklukları, şizofreni gibi ağır ruhsal bozukluklar gibi durumlar yer alabiliyor. Tabi bu hastalıkların tedavi edilmesi, kişiyi yeniden iş gücüne kazandırmak için önemli.
Ama içimdeki komik ses, “Ruhsal hastalıklara dair yazarken neden komik bir şeyler yapmadım ki?” diye hayıflanıyor. Düşünsenize, malulen emekliliğe başvuruyorsunuz çünkü işyerinde bir anda tüm dosyaları yanlış yapıp, her şeyi kafanıza takıyorsunuz ve bir arkadaşınız “Bunu geç, malulen emekliliğe başvur” diyor. Hadi gelin, sağlıklı şekilde işinizi yapmaya devam edin!
2. Ağır Fiziksel Hastalıklar
Burası ciddi, ama tabii ki biraz komik olacak bir durum var.
Şimdi fiziksel hastalıklar meselesine gelelim. Ya da şöyle diyeyim: “Vücudum bana ihanet etmeye başladığında ne yaparım?” Çünkü bazı hastalıklar gerçekten sizi iş gücünden alıkoyabilir. Mesela ciddi şekilde sırt problemleri, eklem hastalıkları, kalp rahatsızlıkları ve benzeri şeyler. İzmir’de her sabah uyanıp “Bugün sırtımın hangi tarafı ağrıyacak?” diye düşünmek, malulen emekliliği biraz daha cazip hale getirebilir. Düşünsene, sabah uyanıyorsun ve “Beynim çalışıyor, ama vücudum uyuyor” diyorsun. “Vay be, az kaldı emekli olmama” diyerek günün ilk kahvesini içiyorsun.
Ama tabii, gerçekten kötü durumda olan birini görmeyi istemezsiniz. Eğer siz de böyle bir durumda olursanız, malulen emeklilik başvurusu, fiziki zorluklarla baş etmenin en mantıklı yoludur.
3. Görme ve İşitme Kaybı
“Görme kaybı” diyince aklıma gelen ilk şey, “Gece eve gelip telefonumu bulamamam” ama tabii ki bu konu çok ciddi. Gerçekten de görme ve işitme kayıpları, kişinin yaşam kalitesini olumsuz etkileyebilir ve bunu artık tedavi edilemeyecek noktaya gelmişse, malulen emeklilik hakkı doğabilir. Hani bazen gözlüğümü bulamadığımda sağa sola bakarken yaşadığım panik anlarını düşününce, bu durumun ne kadar zorlayıcı olduğunu anlamak zor değil.
4. Kanser gibi Hayati Risk Taşıyan Hastalıklar
Bir de tabii ki kanser gibi, insan hayatını tehdit eden hastalıklar var. İşte bu hastalıklar, malulen emeklilik için en önemli başlıklardan birini oluşturuyor. Kanser tedavisinin zorlukları, tedavi sürecinin insan üzerinde oluşturduğu yorgunluk, vücudun genel işlevselliğini azaltabilir.
Şimdi biraz daha gerçekçi olalım: Benim yaşadığım 25 yaşındaki stresle bir gün her şeyi bırakıp emekli olma hayali kurarken, kanser gibi ölümcül hastalıklar arasında kıyas yaparken kendimi düşündüm. Gerçekten de bu tip hastalıklarla mücadele edenlerin emekli olması gerektiği tartışmasız bir gerçek.
Hayatın Tadı: Emekli Olmak
Günlük Hayatta Bu Konuları Nasıl Anlatabiliriz?
Yeri gelmişken, hepimizin hayatında bir yerde “Ben çok çalıştım, emekli olmayı hak ettim!” dediğimiz anlar olmuştur. Hatta bazen hepimizin ofiste stresli anları, iş arkadaşlarına “Hadi bakalım, bugün gitmek üzereyim, birazdan malulen emekliliğe başvuruyorum!” dediğimiz anlar vardır.
Bir gün ofiste, yazılım işlerine yeni başlamıştım. Bir toplantı sırasında önümdeki ekranın kafamı yavaşça uyutmaya başladığını fark ettim. “Bu yazılımı hiç sevmedim!” diye düşündüm. Ardından, o an aklıma gelen komik düşüncelerle iç sesim “Malulen emekliliği şansa başvurursam, acaba hangi hastalıktan olurum?” diye düşündü. Ama bu konuda tabii ki ciddiyet önemli. Herkesin farklı koşullarda yaşadığını biliyorum.
Sonuç: Malulen Emeklilik ve Ciddiyetle Karışık Şaka
Malulen emeklilik ciddi bir mesele. İş gücünden düşecek kadar ciddi hastalıklar ve zorluklar yaşayanlar için hayatı kolaylaştıracak bir adım olabilir. Ama aynı zamanda, bir gülüş, bir espri, bu süreci daha az ağır kılabilir. Kimse “Kendi hayatıma malulen emekli olabilmek için hangi hastalıkları kullanırım?” diyerek böyle bir başvuru yapmaz, değil mi?
Her şey bir yana, hayat devam ediyor ve malulen emeklilikle ilgili ciddi bir sürece girmemek en iyisi. Yani, “Daha erken emekli olmak için malulen emeklilik hakkı mı?” demek yerine, sağlıklı ve mutlu bir şekilde yaşamaya devam edelim.